Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (A8)
1. Lịch sử hình thành và phát triển của khoa
Những ngày cuối tháng 4/1975 lịch sử, nhiều đoàn cán bộ, chiến sỹ quân y theo các cánh quân về giải phóng Thành phố Cần Thơ và được giao nhiệm vụ tiếp quản Bệnh viện Phan Thanh Giản của chế độ cũ, thành lập Bệnh viện quân y 121 ngày nay. Khoa Gây mê – Hồi sức cấp cứu cũng ra đời trong bối cảnh chung của Bệnh viện và được ghép trong khoa Ngoại chung do đồng chí BS Nguyễn Thế Nghiệp làm Chủ nhiệm khoa; đến năm 1976 khoa được tách ra thành khoa Gây mê – Hồi sức cấp cứu (khoa B4) do BSCKI Nguyễn Văn Hành làm Chủ nhiệm khoa. Cùng với sự phát triển không ngừng của Bệnh viện quân y 121, khoa B4 ngày càng lớn mạnh cả về biên chế tổ chức và chuyên môn kỹ thuật, hoàn thành suất sắc mọi nhiệm vụ được giao, luôn là lá cờ đầu trong mọi phong trào thi đua của bệnh viện.
Những năm đầu mới thành lập, khoa B4 gồm 2 bộ phận:
– Bộ phận Phẫu thuật – Gây mê hồi sức: gồm 4 phòng mổ được bố trí theo kiểu bệnh viện dã chiến, chỉ với trang bị tối thiểu gồm máy gây mê dã chiến OHIO của Mỹ, bàn mổ và bình Oxy.
– Khoa Hồi sức cấp cứu: gồm 4 phòng bệnh với 14 giường bệnh nhân, chỉ có máy thở PO5 làm nhiệm vụ chăm sóc hậu phẫu và điều trị cấp cứu cho tất cả các bệnh nhân nội, ngoại khoa nặng trong toàn bệnh viện.
Khoa đã đóng góp nhiều thành tích lớn vào thành tích chung của Bệnh viện quân y 121- đơn vị vinh dự được Nhà nước phong tặng 2 lần danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Do đặc điểm tình hình nhiệm vụ và hướng phát triển Bệnh viện trong giai đoạn mới, năm 2006 tách thành 2 khoa là Hồi sức cấp cứu và Phẫu thuật – Gây mê Hồi sức. Ngày 17/6/2015, khoa được mang Mã phiên hiệu mới là Khoa A8 (Hồi sức cấp cứu) và B4 (Phẫu thuật – Gây mê Hồi sức).
Trong năm 2025, đơn vị được đổi tên thành khoa Hồi sức tích cực – Chống độc ( A8) và Khoa Gây mê Hồi sức ( B4) cùng với sự thành lập Trung tâm Hồi sức tích cực Chống độc vào ngày 30/12/2025 đã đánh dấu một bước tiến mạnh mẽ cho khởi đầu của một hành trình mới, ứng dụng những quy trình kỹ thuật tiên tiến, kiện toàn đội ngũ cán bộ, nhân viên, vật tư trang thiết bị, đáp ứng nhu cầu ngày càng phát triển của bệnh viện.
Những thành tích tiêu biểu:
* Thời kỳ làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam Tổ quốc và làm nhiệm vụ Quốc tế (1976 – 1989): cấp cứu thành công 8.750 ca, đảm bảo phẫu thuật, vô cảm an toàn cho 38.690 ca.
* Giai đoạn sau khi hoàn thành nhiệm vụ Quốc tế (1990 – nay): cấp cứu điều trị thành công, đảm bảo phẫu thuật, vô cảm an toàn cho hàng chục nghìn trường hợp. Đặc biệt trong năm 2025, khoa đã cấp cứu thành công nhiều bệnh nhân rất nặng như rắn độc cắn có biến chứng suy hô hấp, rối loạn đông cầm máu nặng; phối hợp với các chuyên khoa nội, ngoại cấp cứu thành công nhiều bệnh nhân bị đa chấn thương có chấn thương sọ não nặng, đột quị não, shock nhiễm trùng, viêm tuỵ cấp biến chứng suy đa cơ quan, nhồi máu cơ tim cấp, ngộ độc cấp, ngừng tuần hoàn hô hấp… Đảm bảo vô cảm an toàn cho nhiều ca đại phẫu, tổn thương phức tạp, những ca có thời gian phẫu thuật kéo dài. Duy trì tốt, bảo đảm an toàn kỹ thuật vô cảm ngoài phòng mổ, như nội soi phế quản, nội soi dạ dày, đại tràng không đau. Tiếp tục đẩy mạnh phát triển kỹ thuật giảm đau sau mổ, đặc biệt các kỹ thuật tê vùng dưới hướng dẫn của siêu âm.
Năm 2025 ghi nhận sự phát triển vượt bậc về phát triển kỹ thuật mới của khoa: triển khai mở khí quản qua da, lọc máu hấp phụ cho bệnh nhân ngộ độc cấp, theo dõi huyết động liên tục PiCCO, triển khai gây mê phẫu thuật cho bệnh nhân chỉnh vẹo cột sống (một trong những phẫu thuật phức tạp nhất trong bệnh lý cột sống), gây mê một phổi cho bệnh nhân phẫu thuật lồng ngực…tất cả các ca đều thành công và an toàn. Bên cạnh đó đẩy mạnh hơn nữa các kỹ thuật chuyên sâu như lọc máu liên tục, lọc máu liên tục phối hợp với lọc máu hấp phụ, đặt catheter cảnh hầm
Với những thành tích trên, Khoa A8-B4 được ví như trái tim của Bệnh viện, nhiều năm liền là lá cờ đầu trong phong trào thi đua quyết thắng. Hiện tại, khoa đã và đang được tiếp tục trang bị nhiều trang thiết bị y tế hiện đại phục vụ công tác hồi sức tích cực và gây mê phẫu thuật, cơ sở hạ tầng đã được đầu tư mới hiện đại, đồng bộ đặc biệt là hệ thống phòng hồi sức mới, phòng mổ theo tiêu chuẩn Châu Âu. Song song đó, Bệnh viện đã luôn chú trọng kiện toàn đội ngũ chuyên khoa sâu , cử nhân lực đào tạo liên tục tại các bệnh viện tuyến cuối ( Bệnh viện Quân Y 175, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đa Khoa Trung Ương Cần Thơ,..) đủ trình độ năng lực làm chủ các kỹ thuật tiên tiến chuyên ngành Hồi sức tích cực Chống độc cũng như Gây mê Hồi sức
- Lãnh đạo khoa qua các thời kì
2.1 Chủ nhiệm khoa
Chủ nhiệm khoa Gây mê – Hồi sức cấp cứu:
– 1976 – 2003: BSCKI Nguyễn Văn Hành
– 2004 – 2005: BSCKI Thái Minh Nhật
Chủ nhiệm khoa Hồi sức cấp cứu ( Hồi sức tích cực – Chống độc)
– 11/2006 – 3/2008: BSCKII Nguyễn Minh Thuần
– 8/2009 – 4/2011: TSBS Phạm Hoàng Lai
– 5/2012 – 5/2014: BSCKII Lê Hữu Tài
– 06/2016 – 12/2023: BSCKII Đặng Ngọc Thuyết
– 25/12/2024 – nay : BSCKI Nguyễn Mạnh Hùng
Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật – Gây mê hồi sức (Gây mê Hồi sức)
– 2006 – 2008: BSCKI Thái Minh Nhật
– 2009 – 2014: BSCKI Hoàng Xuân Thục
– 11/2014 – 5/2016: BSCKII Đặng Ngọc Thuyết
– 6/2016 – 6/2019: BSCKI Nguyễn Trung Kiên
– 6/2019 – 5/2025 : BSCKII Phạm Đại Thắng
2.2 Phó Chủ nhiệm khoa
Phó Chủ nhiệm khoa Gây mê – Hồi sức cấp cứu:
– 1994 – 2002: BSCKI Thái Minh Nhật
– 2003 – 2006: BSCKI Hoàng Xuân Thục
Phó Chủ nhiệm khoa Hồi sức cấp cứu ( Hồi sức tích cực – Chống độc)
– 2000 – 2005: BSCKI Nguyễn Ngọc Cường
– 5/2006 – 11/2006: BSCKII Nguyễn Minh Thuần
– 6/2023 – nay : Ths BS Phạm Quốc Toàn
Phó Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật – Gây mê Hồi sức (Gây mê Hồi sức)
– 2006 – 2008: BSCKI Hoàng Xuân Thục
– 4/2007 – 9/2011: BSCKI Đinh Công Minh
– 2012 – 6/2016: BSCKI Nguyễn Trung Kiên
– 4/2018 – 6/2019: BSCKII Phạm Đại Thắng
– 6/2023 – 01/2025: BSCKI Nguyễn Mạnh Hùng
2.3 Điều dưỡng trưởng:
– 1975 – 1978: YS Lê Thị Vân
– 1978 – 1982: YS Nguyễn Thị Kim Anh
– 1982 – 1989: YS Trương Thị Bằng
– 1989 – 2007: YS Nguyễn Ngọc Tuyết
– 2007 – 2014: YS Trần Thị Na
– 2014 – 2015: YS Nguyễn Thị Vân
– 2015 – 2018: CNĐD Dương Văn Ghỉ
– 2018 đến nay: CĐĐD Nguyễn Thị Thanh Thoảng
2.4 Hành chính trưởng:
– 2016 – 3/2023: YS Nguyễn Kim Cương
– 3/2023 đến nay: CNĐD Dương Văn Ghỉ
3. Tổ chức biên chế. chức năng. nhiệm vụ. quy mô và thành tựu hiện nay
3.1. Ban chủ nhiệm khoa hiện nay
– Trưởng khoa: Trung tá, BSCKI Nguyễn Mạnh Hùng
– Phó Trưởng khoa: Thiếu tá, Ths.BS, Phạm Quốc Toàn
– Điều dưỡng trưởng: Trung tá CN, CĐĐD Nguyễn Thị Thanh Thoảng
– Hành chính trưởng : Thượng tá CN, CNĐD Dương Văn Ghỉ
3.2. Nhân lực khoa hiện nay ( 1/2026)
– Tổng số cán bộ. nhân viên : 36
– Cơ cấu:
+ Bác sĩ: 11 (trong đó BSCKI: 1, ThsBS: 3 , BS: 7 )
+ Điều dưỡng. kỹ thuật viên: 23 (CNĐD: 03, CNGM: 05, CĐĐD: 14, ĐDTH: 01)
+ Hộ lý. nhân viên khác :2
3.3. Chức năng. nhiệm vụ
- a) Khám chữa bệnh:
– Điều trị và chăm sóc tích cực những người bệnh nặng, có chức năng sống bị đe dọa cần phải hỗ trợ.
– Hồi sức nội, ngoại khoa cho tất cả các người bệnh cấp cứu nặng trong và ngoài bệnh viện chuyển đến.
– Thực hiện công tác vô cảm, hồi sức và phẫu thuật.
- b) Huấn luyện – đào tạo:
Hoàn thành nhiệm vụ duy trì huấn luyện thường xuyên cho cán bộ nhân viên khoa theo kế hoạch đã được bệnh viện phê duyệt; đảm bảo nội dung huấn luyện cho 2 lớp Quân dự bị động viên ngành y hàng năm về nội dã chiến. Hoàn thành tốt nội dung giảng dạy lâm sàng cho lớp Bác sĩ đa khoa Trường Đại học Võ Trường Toản , Đại học Y Dược Cần Thơ theo chương trình liên kết đào tạo, hướng dẫn lâm sàng cho bác sỹ thực hành lấy CCHN đúng quy định.
- c) Nghiên cứu khoa học: Trong năm, nghiên cứu 03 đề tài cấp cơ sở dự kiến 2 đề tài kịp tiến độ báo cáo, tham gia 10 đợt tập huấn chuyên ngành – cấp CME và Hội nghị khoa học chuyên ngành với tổng số 76 lượt cán bộ nhân viên tham gia
+ Các đề tài nghiên cứu tiêu biểu:
+ Tham gia hội nghị. báo cáo khoa học:
– “Case lâm sàng: PT thay khớp háng và can thiệp dinh dưỡng sớm” – BSCKI Nguyễn Mạnh Hùng
+ Cập nhật kiến thức chuyên ngành tại sinh hoạt khoa học:
– Tập huấn : “ Thở máy lâm sàng, chiến lược theo từng bệnh cảnh “
-Chương trình:” Kiểm soát biến chứng trên bệnh nhân Đái tháo đường: Góc nhìn đa chuyên khoa “
- d) Tư vấn – truyền thông sức khỏe:
– Hướng dẫn sơ cứu, xử trí khi bị rắn cắn
– Hướng dẫn về dinh dưỡng chu phẫu
4. Các kỹ thuật chuyên môn đang triển khai
* Hồi sức tích cực chống độc: cấp cứu thành công nhiều bệnh nhân rất nặng như rắn độc cắn có biến chứng suy hô hấp, rối loạn đông cầm máu nặng; phối hợp với các chuyên khoa nội, ngoại cấp cứu thành công nhiều bệnh nhân bị đa chấn thương có chấn thương sọ não nặng, đột quị não, shock nhiễm trùng, viêm tuỵ cấp biến chứng suy đa cơ quan, nhồi máu cơ tim cấp, ngộ độc cấp, ngừng tuần hoàn hô hấp, triển khai thêm nhiều kỹ thuật mới như
+ Kỹ thuật chẩn đoán và theo dõi: theo dõi huyết động liên tục PiCCO, theo dõi huyết động IBP, Nội soi phế quản – phế nang
+ Kỹ thuật điều trị: Chiếu plasma vết thương hở, Lọc máu liên tục, lọc máu liên tục phối hợp với lọc máu hấp phụ, đặt catheter cảnh hầm, mở khí quản qua da tại giường,.
+ Mô hình chuyên sâu: Triển khai mô hình “ Chăm sóc người bệnh toàn diện “ theo định hướng của BV Chợ Rẫy
* Gây mê hồi sức : Đảm bảo vô cảm an toàn cho nhiều ca đại phẫu, tổn thương phức tạp, những ca có thời gian phẫu thuật kéo dài như triển khai gây mê phẫu thuật cho bệnh nhân chỉnh vẹo cột sống (một trong những phẫu thuật phức tạp nhất trong bệnh lý cột sống), gây mê một phổi cho bệnh nhân phẫu thuật lồng ngực, … Duy trì tốt, bảo đảm an toàn kỹ thuật vô cảm ngoài phòng mổ, như nội soi phế quản, nội soi dạ dày, đại tràng không đau. Đẩy mạnh phát triển giảm đau sau mổ, ứng dụng gây tê vùng dưới hướng dẫn siêu âm,..
5. Quy mô hoạt động chuyên môn
+ Biên chế giường bệnh: 30 giường bệnh , 9 phòng mổ
(+ Số giường thực kê.)
6. Định hướng phát triển trong thời gian tới
6.1. Công tác đào tạo
Tiếp tục cử Bác sỹ, điều dưỡng tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn – dài hạn tại Bệnh viện tuyến trên ( BV Chợ Rẫy, ĐHYD Cần Thơ,..) về hồi sức cấp cứu ( lọc máu, ECMO,..), Gây mê hồi sức và dụng cụ phòng mổ.