CHỤP NHŨ ẢNH VÀ SIÊU ÂM NHŨ TRONG TẦM SOÁT UNG THƯ VÚ

Breadcrumb Navigation

Ngày Đăng :

23/06/2023

CHỤP NHŨ ẢNH VÀ SIÊU ÂM NHŨ TRONG TẦM SOÁT UNG THƯ VÚ

1. Ung thư vú là gì?
  Ung thư vú là loại ung thư thường gặp, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ. Nguyên nhân gây ung thư vú hiện vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho rằng sự biến đổi gen BRCA1 hoặc BRCA2, ô nhiễm môi trường, tia phóng xạ, hóa chất trong thực phẩm, thói quen hút thuốc lá… làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú.
  Bệnh nhân ung thư vú có thể tình cờ phát hiện bệnh qua thăm khám định kỳ hoặc khi xuất hiện các dấu hiệu lâm sàng như: Sờ thấy có khối chắc ở vú, không đau, không di động. Dấu hiệu muộn của bệnh gồm thay đổi da vùng vú, chảy máu vú, hạch cơ ngực lớn và hố nách. Các triệu chứng cảnh báo bệnh đã di căn gồm tràn dịch màng phổi, hạch thượng đòn, thiếu máu, đau xương, gãy xương, liệt, yếu chi, hôn mê do ung thư di căn não,…
2. Vì sao cần tầm soát ung thư vú?
  Ngày nay, với sự phát triển của các kỹ thuật hiện đại, biện pháp sàng lọc và phát hiện sớm bệnh ung thư vú giúp cải thiện tỷ lệ chữa khỏi cho bệnh nhân ung thư vú. Bệnh nhân ung thư vú khi phát hiện ở giai đoạn 1 và được điều trị tích cực có 80 – 90% cơ hội sống trên 5 năm. Vì vậy, việc tầm soát, sàng lọc ung thư vú có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc phát hiện bệnh sớm và nâng cao hiệu quả phòng ngừa, điều trị bệnh.
  Các phương pháp thường được áp dụng trong chương trình tầm soát ung thư vú là khám lâm sàng tuyến vú (thực hiện hằng năm cho phụ nữ trên 40 tuổi) hoặc tự khám vú ở nhà. Bên cạnh đó, phụ nữ cũng được khuyên nên thực hiện chẩn đoán hình ảnh trong bệnh lý ung thư vú. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh thường được áp dụng gồm:
  – Chụp X quang nhũ ảnh (Mammography).
  – Siêu âm nhũ.
  – Chụp cắt lớp vi tính (CT-Scanner).
  – Chụp cộng hưởng từ (MRI).
  Bên cạnh CT-Scanner và MRI, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Quân y 121 đã triển khai chụp X quang nhũ ảnh và siêu âm nhũ. Đây được xem là 02 phương tiện tầm soát ung thư vú có hiệu quả cao hiện nay.
3. Chụp X quang nhũ ảnh và siêu âm nhũ trong tầm soát ung thư vú
  Chụp X quang nhũ ảnh và siêu âm nhũ là những kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh giúp phát hiện một số bệnh lý tuyến vú quan trọng nhất là ung thư vú.
3.1. Chụp X quang nhũ ảnh
  Là kỹ thuật sử dụng tia X liều thấp để thu được hình ảnh cấu trúc của tuyến vú, đặc biệt phát hiện tốt các tổn thương vi vôi hóa trong ung thư biểu mô ống tuyến vú mà thăm khám thông thường hoặc sử dụng các kỹ thuật khác khó phát hiện được.
  Về ý nghĩa tầm soát và chẩn đoán bệnh, chụp X-quang nhũ ảnh mang lại những giá trị cụ thể như:
  – Phát hiện tổn thương bất thường ở vú, hố nách 2 bên.
  – Phát hiện các dấu hiệu vi vôi hóa mà siêu âm không phát hiện được – một trong những dấu hiệu ác tính của bệnh lý tuyến vú.
  – Sàng lọc nguy cơ ung thư vú.
  – Chẩn đoán sớm ung thư vú, kể cả với những khối u không sờ thấy được bằng cách thăm khám, những tổn thương kín đáo, những tổn thương trong lòng ống sữa, các tổn thương vôi hóa rất nhỏ với độ nhạy là trên 90%;
  – Theo dõi những tổn thương đã biết, phát hiện tổn thương tái phát hoặc tổn thương mới đối với những trường hợp đã phẫu thuật u vú.
  – Hướng dẫn sinh thiết vú.
  – Theo dõi điều trị ung thư vú.
3.2. Siêu âm nhũ
  Là phương pháp sử dụng sóng siêu âm được xem như không độc hại để thăm dò tuyến vú thông qua đó ghi lại hình ảnh và cấu trúc tuyến vú, phát hiện sự bất thường ở tuyến vú nhằm đưa ra kết luận chính xác bệnh.
Siêu âm vú cũng hỗ trợ hướng dẫn mũi kim trong các thủ thuật xâm lấn như: Chọc hút nang, chọc hút sinh thiết, hướng dẫn kim sinh thiết có lõi… Phương pháp này đang được áp dụng khá phổ biến vì chi phí thấp, dễ thực hiện, không đau và không gây hại cho bệnh nhân. Siêu âm chẩn đoán bệnh lý tuyến vú có độ chính xác cao, có thể chẩn đoán được những tổn thương nhỏ có đường kính dưới 5mm, có giá trị trong phát hiện ung thư vú sớm.
  Ưu thế của siêu âm so với chụp X quang nhũ ảnh là:
   – Tránh cho bệnh nhân tiếp xúc với tia X, có thể chẩn đoán cho phụ nữ dang mang thai, bệnh nhân nhạy cảm với tia X, trẻ em ở tuổi dậy thì, người bệnh có tuyến vú to, dày (chụp X quang nhũ ảnh không xác định rõ hình ảnh tổn thương).
  – Giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn do không phải chịu sức ép vào vú như khi chụp X quang nhũ ảnh.
  Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các loại máy siêu âm ngày càng được tích hợp nhiều công nghệ hiện đại. Sự ra đời và phát triển của siêu âm đàn hồi mô càng làm tăng giá trị chẩn đoán của siêu âm trong chẩn đoán ung thư vú.
  Hiện nay, chụp X quang nhũ ảnh kết hợp với siêu âm nhũ được xem là phương pháp phát hiện và tầm soát ung thư vú, ngay cả khi bệnh chưa có triệu chứng. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ung thư vú thuộc loại ung thư phổ biến nhất ở nữ giới, đang có xu hướng gia tăng và đang dần trẻ hóa tức ngay cả những cô gái trẻ cũng có nguy cơ mắc bệnh. Do đó, chụp nhũ ảnh và siêu âm vú càng trở nên quan trọng với bất kì người phụ nữ nào. Tuy nhiên, những đối tượng dưới đây cần đặc biệt lưu ý:
  – Đối với phụ nữ trên 40 tuổi nên thăm khám sức khỏe định kỳ và chụp nhũ ảnh từ 1 – 2 lần/năm để tầm soát ung thư vú.
  –   Phụ nữ có tiền sử gia đình có người bị ung thư vú.
  –   Phụ nữ ở bất kỳ độ tuổi nào nếu cảm thấy đau vú bất thường, chảy dịch ở núm vú, dày da vú, co kéo núm vú, vị trí núm vú bất thường, sờ thấy khối u ở vú nên chụp nhũ ảnh ngay khi thấy biểu hiện để được chẩn đoán bệnh sớm.
  * Đối với siêu âm nhũ nên được kết hợp với chụp nhũ ảnh để không bỏ sót ung thư tuyến vú, ngoài ra với đặc điểm an toàn không nhiễm tia X nên siêu âm nhũ được ưu tiên lựa chọn để thăm khám định kỳ những phụ nữ trẻ không triệu chứng.
  Ung thư không phải là dấu chấm hết! Nếu được tầm soát, phát hiện, chẩn đoán và điều trị kịp thời, người bệnh vẫn có cơ hội được tiếp tục tận hưởng cuộc sống tươi đẹp! Ý thức được điều đó, Khoa Khám bệnh và Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Quân y 121, với đội ngũ bác sỹ tận tâm, giỏi nghề cùng những phương tiện hiện đại, rất hân hạnh được là chỗ dựa vững chắc cho cán bộ, chiến sỹ và người dân trong việc tầm soát các bệnh lý ung thư nói chung và ung thư vú nói riêng./.